De Waag in Edam
Het onderzoek voor mijn boek leverde prachtige verhalen op. Neem het verhaal van burgemeester Van Baar uit Edam. In oktober 1944 riep Radio Oranje de Nederlandse burgemeesters op geen hulp meer te verlenen aan de Duitsers. De Edammer burgemeester, die juist de opdracht had gekregen schuttersputjes te laten graven voor het laatste offensief van de Duitse soldaten, gaf gehoor aan de oproep van radio Oranje. Hij vreesde represailles van de Duitsers en dook onder, waarna de Duitsers zijn huis in brand staken. De burgemeesterstaken werden overgenomen door de Purmerendse NSB-burgemeester Van Baak (slechts één letter verschil met zijn voorganger). Na de oorlog was het juist Van Baak die spoorloos verdween en de populaire Van Baar kwam terug op zijn oude plek.


Schrappen
In de eerste versies van mijn boek gaf ik dit verhaal een prominente plek, maar het probleem was dat het de verhaallijn en de personages maar heel lichtjes raakte. Om die reden moest ik het grootste deel van het verhaal uiteindelijk schrappen en zo ging het ook met andere mooie verhalen. Ergens maar goed ook, want een romanlezer zit helemaal niet te wachten op dit soort historische uitstapjes.


Geloofwaardig
Toch is gedegen feitenonderzoek noodzakelijk om een geloofwaardig verhaal neer te zetten. Lezers die De Tweede Wereldoorlog van dichtbij hebben meegemaakt of lezers die geïnteresseerd zijn in de Nederlandse geschiedenis haken natuurlijk meteen af als gebeurtenissen in mijn boek niet kloppen met de feiten. Gelukkig gaat dat tot nu toe goed en zijn juist deze mensen blij met het boek omdat het weer een ander aspect van de geschiedenis belicht.
Ik heb dan ook veel energie en tijd gestoken in het checken van data en feiten met goed gedocumenteerde bronnen. Verhalen en anekdotes van familieleden zijn heel waardevol om de sfeer en emoties uit te werken, maar niet geheel betrouwbaar. Mijn ervaring is dat hoe meer tijd er sinds een gebeurtenis is verstreken, hoe meer versies er van zijn. Dat bood mij als schrijver natuurlijk wat ruimte, maar toch: jaartallen en plaatsen moeten wel kloppen.


Beeldmateriaal
Een fantastische bron van informatie is origineel beeldmateriaal. Van mijn moeder leende ik drie boekjes met oude ansichtkaarten van Edam. Het gaf me een goede indruk van het straatbeeld in die tijd (geen auto’s!), de manier waarop mensen gekleed waren en hoe markante gebouwen er in die tijd uitzagen. Steeds opnieuw bladerde ik door de vergeelde boekjes en nam de details in me op.
Al dat onderzoek heeft me zelf ook meer inzicht in de geschiedenis opgeleverd en was alleen daarom al de moeite waard. En natuurlijk ben ik ook heel blij met de reacties van lezers die juist die historische feiten zo waarderen.


Tips voor schrijven over historische feiten

  1. In zijn blog ‘Vijf tips voor het schrijven van een historische roman’ schrijft Hugo Luiten hoe je ervoor zorgt dat de feiten in je historische roman kloppen.
  2. In historische archieven online en offline vind je veel oude ansichtkaarten over allerlei onderwerpen. Ik putte veel informatie uit beeldmateriaal van het Waterlands Archief
  3. Historische verenigingen zijn een goed vertrekpunt voor het verzamelen van betrouwbare geschiedkundige informatie.
  4. Check altijd de feiten en data van anekdotes en verhalen. Het online krantenarchief Delpher is heel handig. Daarnaast worden er hier en daar lokale bladen online aangeboden, zoals bijvoorbeeld het krantenarchief Alkmaar en het Waterlands krantenarchief