Een sleutelthema in mijn boek Lena is de Tweede Wereldoorlog. Voor een geloofwaardig verhaal moest ik de feiten weten en daarom verzamelde ik zoveel informatie over deze periode in de geschiedenis. Er is natuurlijk heel erg veel geschreven over de Tweede Wereldoorlog: de geschiedenisboeken, romans en non-fictie boeken over dit thema zijn niet aan te slepen. Hoe vond ik daarin de voor mijn roman bruikbare informatie?

Edam in oorlogstijdBoek: Wereldoorlog in het dorp

Om te beginnen onderzocht ik welke invloed de Tweede Wereldoorlog had op de stad waarin het verhaal speelde: Edam. Ik had het geluk dat ik een prachtig gedocumenteerd boek mocht lenen: Wereldoorlog in het dorp van Piet en Evert Koning. Het behandelt de geschiedenis van Volendam in de periode 1939-1945, maar Edam wordt er ook uitgebreid in genoemd. Alle oorlogsfeiten en -data die een relatie hebben met Edam-Volendam kun je er vinden. Daarnaast portretteren de schrijvers heel veel Volendammers en Edammers die een belangrijke rol hebben gespeeld in de Tweede Wereldoorlog. Je vindt er de belevenissen van zowel verzetshelden als NSB’ers. De schrijvers hebben voor dit boek ontzettend veel oorlogsdossiers bekeken. Een gigantische klus. Het boek is helaas alleen nog tweedehands verkrijgbaar.

Boek: Leven met de vijand
Het dagelijkse leven in de oorlog

Het boek Leven met de vijand was een tip van de vrijwilligers in Fort Edam, waarvoor ik ze nog altijd dankbaar ben. Schrijfster Barbara Beuys beschrijft in dit boek het leven van de gewone mensen in Amsterdam. Alle dagelijkse dingen zijn er beeldend in beschreven. Een belangrijke rol in het boek is weggelegd voor de Jodenvervolging in Amsterdam. Hoewel mijn boek helemaal geen link heeft met dit onderwerp, heb ik de passages hierover met veel interesse gelezen. Beuys’ beschrijving van de rol van de gewone Amsterdammer heeft veel paralellen met de recente problematiek rond moslims en vluchtelingen.

Boek: Noodzakelijk kwaad
Bestraffing van landverraders

Een uiterst interessant en nuttig boek is Noodzakelijk Kwaad van Joggli Meihuizen. Dit wetenschappelijk onderbouwde relaas gaat over de wijze waarop Nederland na de Tweede Wereldoorlog omging met ondernemers (klein en groot) die ervan werden beschuldigd tijdens de oorlog samen te werken met de Duitsers. Een weinig bekend onderwerp maar zeker de moeite waard. Ik las dit boek met stijgende verbazing en begreep eindelijk waarom mijn grootvader na de oorlog maanden in gevangenschap heeft doorgebracht. Later ontmoette ik een collega van de schrijver van dit boek. Sindsdien heb ik spijt dat ik tijdens het schrijven van dit boek niet meteen contact heb opgenomen met de schrijver van het boek…

 

De informatie uit deze en vele andere boeken heeft me enorm geholpen een realistisch beeld te schetsen van de problematiek waarmee mijn grootouders tijdens en na de oorlog te maken kregen. Maar ik zag ook paralellen met de aanpak van hedendaagse maatschappelijke problemen. Au!