Lena in boekhandel 400px
Driehonderdtwintig pagina’s telt mijn debuutroman. Als je me dat vier jaar verleden had voorspeld, had ik je hardop uitgelachen. Ik hoopte de honderdvijftig pagina’s te halen. Dat leek me behapbaar. Maar het levensverhaal van mijn grootouders laat zich niet vangen in honderdvijftig pagina’s. Halverwege het schrijfproces stevende ik zelfs af op dik vierhonderd pagina’s. Help! Een debuutroman met zoveel pagina’s zou geen enkele uitgever willen hebben. Veel te duur.


Een uitgever, zo ontdekte ik, ziet het liefst een debuut van zo’n 60.000 woorden (180 pagina’s). Immers: de kosten van het drukwerk, de vormgeving en de redactie worden berekend per duizend woorden. Zelfs de opslagkosten bij het Centraal Boekhuis zijn afhankelijk van de dikte van het boek. Hoe meer woorden, hoe meer pagina’s en hoe duurder de productiekosten. Dat ontdekte ik zelfs al voordat het bij de redactie terecht kwam. Ik wilde even het manuscript printen op A4 met dubbele regelafstand, zodat ik het lekker op de bank, offline, kon checken op taal- en spelfouten. Tot mijn schrik telde het manuscript 270 A4tjes. Toen het bij de copyshop uit de printer rolde, kwam er geen einde aan. Wat een pak papier! Of ik even zevenentwintig euro af wilde rekenen. Oeps!

Franje
Er moest flink geschrapt worden. Alle uitstapjes die niet direct bijdroegen aan de rode lijn van het verhaal gingen eruit. Het geheel moest compacter en beter worden, zonder de franje, maar al dat schrappen mocht niet ten kosten gaan van de leesbaarheid. Ik vroeg mijn redacteur, Eveline Broekhuizen, om raad. ‘Een klein detail zegt soms meer dan een paar pagina’s tekst’, zei ze. Dat had ik ook gelezen in al die schrijfboeken: het show-don’t-tell-principe. En natuurlijk had ik al geprobeerd dat toe te passen in mijn manuscript, maar Eveline vond toch nog heel wat passages die te beschrijvend waren.

Inderdaad bleek ik daarmee heel wat pagina’s te kunnen besparen. En dat niet alleen: het resultaat was veel beter dan de oorspronkelijke, uitgebreidere versie. Toch telde mijn roman meer pagina’s dan een uitgever graag ziet. Minder dan 100.000 woorden kon ik er niet van maken. Ik ben ervan overtuigd dat het aantal woorden het lastiger maakte een uitgever te vinden. Maar dat is weer een heel ander verhaal.


Mijn tips om het aantal woorden (lees: pagina’s) te beperken:

  1. Schrap alle passages die niet direct te maken hebben met je verhaallijn.
  2. Let op dat je niet teveel bijpersonages in je verhaal betrekt. In een verhaal wat gebaseerd is op waren gebeurtenissen kun je vaak het beste een paar bijpersonages samenvoegen tot één personage om het verhaal compacter te maken en meer vaart te geven.
  3. Spoor beschrijvende passages op (of laat dat je proeflezers of redacteur doen) en vervang die door een klein detail te beschrijven waar de betreffende karaktereigenschap of situatie helder uit naar voren komt (show, don’t tell).
  4. Bedenk van tevoren hoeveel pagina’s je boek mag tellen en zet de woordenteller van Word aan zodat je het aantal woorden in de gaten kunt houden

1000 Resterende tekens