poes in etalage
Tijdens het schrijven voelde ik mij vaak een gluurder in het leven van mijn grootouders. Wat dacht mijn grootvader als hij na een uitstapje met zijn maîtresse weer bij zijn vrouw en kinderen thuis kwam. Wat bewoog hem om een vliegveld voor de Duitsers te gaan bouwen? En hoe voelde hij zich daarbij? Je moet een beetje in het hoofd van je personage kruipen om dat goed over te kunnen brengen.

Waargebeurd is populair

Vooral aan het begin van het schrijfproces, toen ik nog heel dicht bij de werkelijke karakters van mijn grootouders bleef, vond ik dat heel moeilijk. Pas na verschillende herschrijfrondes was het personage Lena losgekomen van de grootmoeder die ik had gekend en had mijn personage een eigen identiteit gekregen. Voor de personages die ik zelf minder goed heb gekend en die ik reconstrueerde uit wat er over hen werd verteld, was dat minder moeilijk.
Een roman geeft de schrijver de vrijheid om de werkelijkheid wat aan te passen, maar een verhaal gebaseerd op ware gebeurtenissen en personen komt meestal geloofwaardiger over dan een totaal verzonnen verhaal. De Volkskrant schrijft op 23 april 2016 in het artikel ‘Honger naar echt’ dat een lezer, ook in een roman, graag leest over gebeurtenissen die echt zijn gebeurd.

Uitvergroten
Uiteraard heb ik mijn romanpersonages geprobeerd geloofwaardig neer te zetten, maar om het interessant te maken, moest ik bepaalde karaktereigenschappen wat uitvergroten en andere wat minder belichten. Je hebt in een boek immers maar een beperkt aantal bladzijden en het karakter van echte mensen is vaak veel gecompliceerder dan je in een boek kunt weergeven. Voor mensen die zichzelf of een geliefde in het personage herkennen kan dat verkeerd overkomen. En aangezien het uiteraard niet mijn bedoeling is mensen te kwetsen met mijn boek, heb ik de namen en een aantal details veranderd.

Spannend
Of het verhaal nu op waarheid is gebaseerd of niet, een schrijver stopt in zijn verhaal altijd een stukje van de manier waarop hij naar de wereld kijkt. Elementen in een verhaal zijn op de een of andere manier gebaseerd op ervaringen van de schrijver zelf. Dat kan niet anders. Dat maakt het publiceren van een boek nu juist zo spannend. Nog 8 nachtjes slapen tot de boekpresentatie van Lena


Tips voor wie een verhaal schrijft op basis van waargebeurde verhalen:

  1. Als je echte personen kiest voor je verhaal, vraag dan vooraf om toestemming om de echte namen van deze personen te gebruiken in je boek.
  2. De Volkskrant wijdde in 2013 een interessant artikel aan wat er gebeuren kan als mensen zich in het verhaal van een schrijver menen te herkennen en zocht uit wat de rechtspraak daar tot nu toe over heeft gezegd.
  3. In haar boek Kus me, straf me beschrijft Marja Pruis hoe bekende schrijvers met dit dilemma zijn omgegaan.
  4. Als je geen gedoe wilt, verander dan de echte namen en geef de personages een ander beroep, trekje, geslacht en/of woonplaats dan de mensen op wie ze zijn gebaseerd of stel een personage samen uit twee of meer personen uit het ware leven.
  5. Let op dat je personages niet te vlak worden.

1000 Resterende tekens