vakantie
Met zweetdruppels op mijn voorhoofd, haal ik nog even snel de stofzuiger door de kamer en schrijf een haastig PS voor de buurvrouw die op onze poezen past. Wat was ook alweer de lol van vakantie? Waarom doen mensen dit zichzelf aan? Even later sluiten we aan in de zoveelste lange file, kauwen op onze meegebrachte boterhammetjes op een volgepakte parkeerplaats langs de snelweg. We hadden ook gewoon thuis kunnen blijven, lekker in ons comfortabele huis en slapen in ons eigen bed. Dan had ik misschien eindelijk eens het kippenhok kunnen verven en nieuwe bekleding kunnen naaien voor de leunstoel.

Huizen met een relatief luxe uitstraling
Mijn onderzoek naar verlaten dorpen in de Spaanse Pyreneeën bracht mij in een dorp waarin alle fasen van de ontwikkeling van een dorp nog zichtbaar zijn: Artosilla. In de afgelopen twee weken beschreef ik in dit blog mijn visie op de overeenkomsten tussen enerzijds de ontwikkeling van een verlaten dorp tot een herbewoond dorp en anderzijds de ecologische processen in een ecosysteem. In deel 1 beschreef ik de ontwikkeling van het dorp in de pionierfase: veel gezamenlijke activiteiten, herbouw van ruïnes en aanleg van gezamenlijke voorzieningen. Deel 2 ging over de ontwikkeling na de pioniersfase: de druk op de gezamenlijke voorzieningen leidt tot conflicten en meer aandacht voor individuele behoeften.

mededelingen op het prikbord
Als bioloog ben ik bijzonder geïnteresseerd in ecologische processen. Een ingrijpende verandering, zoals een bosbrand of een overstroming, kan het evenwicht van een ecosysteem drastisch verstoren. De soortensamenstelling verandert en daarin valt vaak een duidelijk patroon te ontdekken. Eerst verschijnen de snelgroeiende opportunisten. Na verloop van tijd komen er meer verschillende soorten en uiteindelijk bereikt het ecosysteem een nieuw evenwicht waarin iedere soort zijn plek vindt. Bij het onderzoek voor mijn nieuwe boek, zag ik een zelfde soort ontwikkeling in verlaten dorpen die weer opnieuw bewoond worden.

La Clmosa met ingestorte huizen en door onkruid overwoekerd
Bij het onderzoek naar mijn nieuwe boek heb ik inmiddels veel verschillende verlaten en weer herbewoonde dorpen gezien. In verschillende stadia van ontwikkeling. Van het volledig verlaten La Clamosa met ingestorte huizen en met onkruid overgroeide weggetjes tot het geheel bewoonde Ibort, de tuintjes omheind met hekwerk en ieder een eigen brievenbus. En alles wat daartussen zit. De bioloog in mij ziet daarin een parallel met de ontwikkeling van een drooggevallen stuk grond. Eerst is er een kale vlakte, maar al snel verschijnt er een ruige grasvegetatie, gevolgd door struiken en snelgroeiende bomen tot het jaren later een evenwichtig en gevarieerd bos is geworden.

beleidsroman Sonja van der ArendDeze vraag was niet aan mij gericht, maar zette me aan het denken. Er zijn veel schrijvers die ik bewonder, veel boeken waarvan ik heb genoten of die een grote indruk op me hebben gemaakt. Zo las ik als tiener de romanserie ‘De Aardkinderen’. De Amerikaanse schrijfster Jean M. Auel verrichte voor deze serie heel veel onderzoek naar de prehistorie en maakte daarmee haar boeken zo geloofwaardig dat wetenschappers waarschuwden het verhaal niet voor waar aan te nemen.